Mexiko eder eta maitea!

DF 22 - Zócalo

Jorge Negreteren kanta ezagunak dioen moduan, “Voz de la guitarra mía, al despertar la mañana, quiere cantar su alegría, a mi tierra mexicana”. Gitarrarik ez neraman baina Mexiko Hirira iritsi ginen goiz hartan pozez kantatuko niokeen nire Mexiko maitatuari“DFn gaude, bazen garaia redios”pentsatu nuen Hegoaldeko Autobus Terminalera heltzean. Ezagutzen nuen aurretik Mexiko Hiria eta gogo asko nituen Eugek ezagutu zezan toki berezia delako niretzat. 2005ean bisitatu nuen lehen aldiz eta dimentsio berri batean emandako lehen pausoa izan zen. Orduan Txiapasen egindako lagunak mantentzen ditut oraindik Latinoamerikan barreiaturik. Horietako bat da Dulce, gure Dulce gozoa.

DSCN1331Bost urtetan kasik harremanik izan ez arren etxekoak bagina bezala hartu gintuen. Bere salako sofan hotelik finenaren suite handienean baino erosoago sentiarazi gintuzten Dulcek eta bere amak, Dulce Amak. Etxe berezia da Jose Revueltas kaleko hori. Goizean goiz Blas zakurtzarrak (Blaise Pascal matematikariaren omenez jarri zioten izena, Matematikak oso toki berezia baitu familia horretan, baita animaliek ere) milika batez esnatzen gintuen, musuka agurtu nahi bagintu bezala, Mexikoko selekzioak Hegoafrikako Munduko Kopan egin behar zuen debuta gal ez genezan. Apurka etxeko katuak ere agertzen hasten ziren, nagiak ateraz. Osaba Lamberto etxera heldu eta inoiz jan ditudan “quesadilla”-rik onenak prestatzen zizkigun gosaltzeko. Etxean geunden! Irakurtzen jarraitu

Pueblako tortak eta Taxcoko vochoak

puebla1Oaxaca atzean utzi behar izan genuen DF-ra hurbiltzen joateko eta hurrengo geldiuneak Pueblan utzi gintuen. Puebla hiri historikoa da Mexikoren bilakaera garaikidean. 1910eko iraultzak Porfirio Diazen errejimena garaitu eta burgesiak Estatuko instituzioetan zuen nagusitasuna errotik aldatzea lortu zuen.

Erregeordetzaren garaian Popocatepetl sumendiaren babespean altxatutako hiri hau Nueva Españako bigarrena izatera heldu zen bere kokapen estrategikoari esker, Mexiko Hiriaren eta Verakruzeko portuaren artean baitago. Irakurtzen jarraitu

Indarkeriaren apologia Oaxakan

P1100745

 

Nekagarria da bidaiatzea. Horretan aritu izan denak ondo daki. Neke fisikoa atseden hartuta edo ordu batzuk lo eginda ahaztu daiteke, baina neke psikologikoa gure burutik ateratzea lan zaila bilakatu daiteke. Oaxakara heldu ginenean (aurretik Tonala eta Puerto Aristatik ere pasa ginen) burua lehertzear nuen, akituta erabat.

Oaxaka (Estatuak ere izen bera dauka) oso hiri interesgarria da ikuspegi guztietatik begiratuta. Bertakoak ziren Benito Juarez politikari ospetsua baita Porfirio Diaz diktadorea eta haren aurkako mugimendua sustatu zuten Flores Magon anaiak (magonismoaren sortzaileak eta 1910eko iraultzaren abiarazleak). Irakurtzen jarraitu

San Cristobaletik zeruaren ahora

San Cristobal de las Casasen ere eroso geunden. Hiria berrezagutzeko aukera izan nuen han pasa genituen egunetan. Hemen ere aldaketak sumatu nituen, turismoaren merkadutekniak aurrerapen nabarmenak egin ditu Chiapasen.

Aurreneko egunetan aspertu egin ginen apur bat, euria eta euria, ez genuen besterik. Oskarbi argitu eta berehala lainotzen zen eta 11etarako kaleetan behera zihoazen korronteek uharte bilakatzen zuten kuadra bakoitza. Ez da txantxa, kalea zeharkatzeko tipo batek bere kamionetaren atzealdean eraman behar izan ninduen behin. Irakurtzen jarraitu

Inboluzio zapatista

Behin Palenquen egonda Roberto Barriosera igotzea derrigorrezkoa iruditu zitzaigun. Roberto Barrios zapatisten bosgarren karakola da. Karakolak eskualde jakin bateko udalerri autonomoak koordinatzeko sortutako guneak dira eta bost daude, denak Txiapasen. Oventic, Los Altos eskualdean; La Realidad, Lacandona oihanean; Morelia, Tzots indigenen oihanean; La Garrucha, oihan Tzeltalean; eta Roberto Barrios, Chiapas iparraldeko basoetan.

Orain bost urteko egonaldia erabat mitifikatuta nuen eta orduan ezagututako jendea agurtzera igotzea ideia ona izan litekeela pentsatu nuen, bide batez, mugimendu zapatistaren egungo egoeraz mamitzeko. Kontua da igo ginela eta oraindik ez daukadala batere argi erabaki egokia izan zen. Irakurtzen jarraitu

Koioteak eta oroitzapen onak bidean

Mexikoko mugara zihoan furgoneta goizeko bostetan atera zen. Estatu Batuetara ilegal moduan igarotzeko asmoa zuten bederatzi hondurastarrekin egin genuen bidea. Euren artean bi koiote zeuden (hala esaten diete paperik gabeko etorkinak AEBetaraino eramateagatik kobratzen dutenei). Bietako batekin elkarrizketa labur bat izan nuen. Mexikora zeharkatzeko baimena ote nuen galdetu zidan (ez zekien Espainiako Erreinuko seme-alabok ez dugula bisarik behar). Baietz erantzun nion. “Eta zuk, baduzu?”, itzuli nion galdera. “Bai, bai, nik ere”, berak. Gezurra esan zidan, mugara heldu baino 500 metro lehenago autotik jaitsi eta mendirantz abiatu baitziren hondurastarrak. Irakurtzen jarraitu